Magmatik Taşlar ve Oluşumları

Magmatik Taşlar ve Oluşumları

Bölüm -2

(Bölüm -1′ de anlatılan Taşlar ve Taşları Anlama Rehberi ilk bölümünü okumak ve öğrenmek için TIKLAYINIZ…)

Dünya çeşitli yapılardan oluşmuş bir gezegendir. Bu yapılardan biri de magmadır. Ancak zaman zaman yer altında biriken gazların açığa çıkması adına volkanik dağlarda patlamalar meydana gelir. Bu patlamalar neticesinde yeryüzüne magma adı verilen hamur kıvamında olan eriyik sıvı ortaya çıkar. Volkandan çıkan bu magmaya lav adı verilir ve bu sıvı uçucu gazlara doymuştur.  

Dolayısıyla magmatik taşlar eriyik hâldeki magma veya lavın soğuması, katılaşması sonucu oluşan taşlardır. Bu taşlar genellikle granit, bazalt, andezit, diyabaz ve pofirit gibi farklı türlere ayrılmaktadırlar.

Magmatik Taşların Yapısı

Magmatik taşlar, genellikle yer kabuğunun altındaki yüksek sıcaklık ve basınç altında oluşmaktadır. Buda onları ciddi oranda sert ve katı bir halde olmalarını sağlar. Aslında demir dövme mantığının benzeri şeklinde bir oluşumdan bahsedebiliriz. Nasıl ki bir demirci yüksek sıcaklıkta demir madenini işleyip ona şekil verebiliyorsa ve bu demir soğuduğunda katılaşarak ciddi bir sertliğe ulaşabiliyorsa, aynı durum magmatik taşlar içinde geçerlidir. Ancak buradan da anlaşılacağı üzere maruz kalınan sıcaklık, basınç durumlarına göre de özde farklılaşmalar olacaktır.

Bu nedenle, dünyanın farklı bölgelerinde farklı türlerde magmatik taşlar bulunabilir. Ayrıca, magmatik taşların farklı türleri farklı kullanım alanlarına sahiptir. Bu nedenle; inşaat malzemeleri, yol yapımı, mücevherat yapımı, cam endüstrisi ve elektronik endüstrisi gibi birçok alanda magmatik taşların kullanımına şahit olabilirsiniz.

Magmatik Taşların Özü

Herhangi bir şeyin özünü anlamak o şeyin karakterini ve yapısını anlamak için son derece etkili bir yöntemdir. Bu nedenle magmatik taşların özünü bilme magmatik taşları anlamamızı daha da kolaylaştıracaktır.

Magma, dünya yüzeyinin altında bulunan son derece sıcak sıvı ve yarı sıvı halde bulunan hamur kıvamında olan bir kayadır. Dünya; iç çekirdek, dış çekirdek, manto ve kabuktan oluşan katmanlı bir yapıya sahiptir. 

Gezegenimizin mantosunun çoğu magmadan oluşmuştur. Yani sıcak ve aynı zamanda eriyik sıvımsı bir yapıdadır. Bu magma kabuktaki deliklerden veya çatlaklardan geçerek volkanik bir patlamaya neden olabilir. Bu sayede zaten sıkışmış ve yüksek basınç altında bulunan magma biranda bu açıktan dışarı püskürerek yer yüzeyine ulaşır. Ancak yer yüzeyinde magmayı yer altındaki gibi sıvı halde tutacak kadar sıcak bir ortam olmaması ve oksijenin varlığı nedeniyle eriyik sıvımsı halini koruyamaz. Böylece magma hızla soğuyarak katılaşır ve taşlaşmaya başlar.

Magmatik taşlar ve Magmatik taşların özellikleri şunlardır:

  • Granit: Kristal yapılı, renkli bir magmatik kayaçtır. Quartz, feldispat ve mika minerallerinden oluşur. Dünyanın en yaygın magmatik kayaçlarından biridir ve çeşitli inşaat ve dekorasyon amaçları için kullanılır. Daha detaylı bilgi Granit bölümü olan Bölüm 3′ te yayınlanacaktır. 

Kişisel Gelişim ve Farkındalık Eğitmeni – Sosyal Bilgiler Öğretmeni

Bilalhan Çağatay

Share this content:


Ucretsizegitimal sitesinden daha fazla şey keşfedin

Subscribe to get the latest posts sent to your email.

Bir Cevap Yazın

Ucretsizegitimal sitesinden daha fazla şey keşfedin

Okumaya devam etmek ve tüm arşive erişim kazanmak için hemen abone olun.

Okumaya Devam Edin