Bütüncül yaklaşım
Geleneksel Çin Tıbbı’na göre bedenimiz ve sağlığımızın diğer unsurları birbiriyle iç içedir ve sağlık, bir bütündür. Bu yaklaşım doğrultusunda herhangi bir uyumsuzluk durumunda hastalık noktasıyla birlikte mutlaka eşleşen diğer iç ve dış yapılar incelenir ve bütüncül bir tedavi süreci belirlenir.
Kök sebebi dönüştürülmeyen hastalıklar yüzeyde iyileşir gibi görünse de tekrarlamaya veya farklı bir noktada farklı bir hastalık olarak tekrar belirmeye mahkumdur.
Çin Tıbbı’na göre iç neyse dış o, dış neyse iç de odur. İç ve dış kavramları birden fazla anlama gelebilir:
- İç ve dış organ (Yin & Yang Organlar; örn. akciğer & cilt)
- Bedenin içi ve bedenin yüzeyi (Bedenin Yin’i ve Yang’ı; iç akış & yüzey belirtileri)
- Alt beden ve üst beden (Alt organlar: karaciğer, böbrekler, bağırsaklar vb.; ve üst organlar: akciğerler, kalp)
- Fizyoloji ve duygu/düşünce/davranış (Organlar ve duygu eşleri; örn.Karaciğer & öfke)
Bu anlayışla Çin Tıbbı, herhangi bir uyumsuzluk durumunda rahatsızlığın kök sebebini tespit etmek amacıyla birbiriyle eşleşen iç ve dış unsurları birlikte değerlendirmeyi ve takiben birlikte dönüştürmeyi hedefler.
Beş Element
Geleneksel Çin Tıbbı’nda bütüncül yaklaşımdaki bağlantıları ve ilişkileri belirlemek adına 5 Element Döngü ve Sembolizm sistemi oluşturulmuştur.
Doğada doğrudan gözlemlenebilen unsurlar ve ilişkiler, daha dolaylı gözlemlenebilen, gizli sağlık unsurlarını ve ilişkilerinin anlamlandırabilmek adına eşleştirilmiştir.
Çin Tıbbı ışığında 5 Element;
Ağaç, Ateş, Toprak, Metal ve Su’dur.
Bu 5 Element’in her biri bir organ çifti, birer ana duygu ve diğer sağlık unsuruyla eşleşir; böylece
element içi ve elementler arası bütüncül bağlantılar oluşur. Bu bağlantılar ‘döngüler’ olarak adlandırılır.
AĞAÇ ELEMENTİ:
- Karaciğer
- Safra Kesesi
- Tendonlar
- Sinir Sistemi
- Öfke
ATEŞ ELEMENTİ:
- Kalp
- İ. Bağırsak
- Damarlar
- Dolaşım
- Coşku
TOPRAK ELEMENTİ:
- Dalak
- Mide
- Kaslar
- Metabolizma
- Endişe
METAL ELEMENTİ:
- Akciğerler
- Bağırsak
- Cilt
- Bağışıklık
- Üzüntü
SU ELEMENTİ:
- Böbrekler
- Mesane
- Kemikler
- ÜrinerSistem
- Korku
Hastalık yerine uyumsuzluk kavramı;
Geleneksel Çin Tıbbı’na göre sağlık, sabit ve mutlak bir çizgiden ziyade, olağan iniş çıkışlarla çok daha dinamik ve değişken bir yapıdır. Böylece sağlık, bir çizgiyi veya sabitliği değil, belirli bir aralıktaki hareketliliği temsil eder. bu sağlıklı aralığın dışına çıkan işlevler, uyumsuzluk olarak tarif edilir.
Böylece hastalık yerine uyumsuzluk kavramı daha isabetli görülür; daha sık kullanılır.
Bu uyumsuzluk iki yönde olabilir;
Ya bahsi geçen aralığın üst sınırını aşar ve ’aşırılık’ olur; ya da bahsi geçen aralığın altına düşer ve ‘yetersizlik’ olur. Böylece herhangi bir elementteki uyumsuzluk ya o elementin işlev ve unsurlarındaki bir aşırılığı ya da bir yetersizliği gösterir. Temel olarak aşırılık dizginlenmek ya da atılmak; yetersizlik ise beslenmek ve doldurulmak istenir.
Gerçek dönüşüm için niyet:
- Gerçekten iyileşmek istiyor musun?
- Seni hasta eden şeyleri bırakmaya hazır mısın?
